Friese tekst-naar-spraak naar een hoger niveau tillen
Campus Fryslân en de Fryske Akademy werken samen aan de ontwikkeling van een Friese computerstem, waarmee gebruikers nu met één muisklik de uitspraak van Friese woorden kunnen controleren.
Hoofdonderzoekers: Eduard Drenth, Phat Do, Martijn Kingma
Bouwen aan een stem voor het Fries
Het Fries is vooral een gesproken taal, en daarom is het al lang een wens van de Friese taalgemeenschap om mensen te helpen met de uitspraak. Dit project brengt die wens dichterbij dankzij een samenwerking tussen Campus Fryslân en de Fryske Akademy.
Bij Campus Fryslân werkt universitair docent Phat Do aan spraaktechnologie waarmee een Friese computerstem wordt gegenereerd. Bij de Fryske Akademy luisteren moedertaalsprekers van het Fries met kennis van fonologie naar deze stem en beoordelen ze deze, zodat Phat Do de stem steeds verder kan verbeteren. Als neveneffect van dit beoordelingswerk wordt er een fonologische basis voor het Fries opgebouwd.
Uitspraak op Frysker.nl
De eerste stap is al gezet. De languageapi van de Fryske Akademy is uitgebreid met audio voor lemma’s en woordvormen. Wanneer er nog geen audio beschikbaar is, roept de languageapi een dienst aan die Phat Do heeft ontwikkeld rond de Friese stem. Ontwerpers van BW H hebben Frysker.nl aangepast, zodat gebruikers nu de audio kunnen afspelen en kunnen horen hoe een woord wordt uitgesproken.
De samenwerking is waardevol voor beide partners, zowel wetenschappelijk als voor het bredere publiek.
Hoe nu verder
Een van de volgende stappen is het toevoegen van Friese spraak voor zinnen en voor meerdere zinnen. Dit brengt zijn eigen wetenschappelijke en technische uitdagingen met zich mee, en het is de volgende fase om Friese tekst-naar-spraak naar een hoger niveau te tillen.
Wie is erbij betrokken
Eduard Drenth
Softwarearchitect
Eduard Drenth is softwarearchitect bij de Fryske Akademy, waar hij medeverantwoordelijk is voor het ICT-beleid. Daarnaast is hij als ontwikkelaar betrokken bij de taaldatabases van de Fryske Akademy (Frysker) en het online Nederlands-Fries woordenboek.
Phat Do
Universitair docent
Phat Do is universitair docent aan Campus Fryslân (Rijksuniversiteit Groningen). Hij houdt zich bezig met spraaktechnologie voor talen met beperkte middelen, waaronder de synthetische Friese stem die wordt gebruikt in FLARESlab-projecten.
Martijn Kingma
Onderzoeker
Martijn Kingma is postdoctoraal onderzoeker bij de Fryske Akademy. Zijn promotieonderzoek richtte zich op variatie en verandering in het Friese klinkersysteem, waarbij hij sociolinguïstische en fonetische methoden combineerde.
